06 1998 50 15 (bereikbaar 24/7) info@onderonsuitvaart.nl

 Wat eerst?

  1. Bel de huisarts. Die komt en geeft een ‘verklaring van overlijden’ (1) en een formulier over de doodsoorzaak (2). Pas daarna kunnen we beginnen met wassen, kleden en opbaren.
  2. Bel de mensen van wie je graag wilt dat ze er bij zijn.
  3. Bel Onder Ons Uitvaart wanneer je er aan toe bent. Ik kom binnen 1 a 2 uur naar je toe. We kijken samen wat er nodig is en wanneer. We nemen de tijd en hebben dagelijks contact. We beginnen met de laatste verzorging en het opbaren. Vervolgens schetsen we samen een levendig beeld van wie de overledene is. Dit beeld is een belangrijke bron van informatie bij alle te nemen beslissingen.

Lees hieronder meer over keuzes en mogelijkheden.

Bel Onder Ons Uitvaart

06 1998 50 15

Stap voor stap

Afscheid neem je niet alleen op de dag van de uitvaart. Gedurende de week na overlijden zijn er tal van momenten waarin je stapjes kunt nemen die bijdragen in de verwerking van het verlies.

Waarom niet?
In Nederland is het heel gewoon geworden dat vreemden de overledene wassen, kleden en opbaren. Veel mensen hebben bij het woord ‘afleggen’ een akelige associatie. Vaak is daarom hun eerste gevoel dat ze dit liever niet zelf willen doen. Dat is natuurlijk hun goed recht. Mogelijk komt dit door angst voor het onbekende. Alsof er iets heel duisters gaat gebeuren waar je maar beter niet bij kunt zijn. De laatste verzorging is echter niets anders dan de overledene voor de laatste keer wassen en kleden. Als je uitleg krijgt en samen de overledene wast en aankleedt, verdwijnt de angst eigenlijk altijd.

In liefdevolle handen
Het verzorgen vormt vaak juist een bijzondere bijdrage in het afscheid. Wat is mooier en passender dan dat de laatste verzorging door naasten wordt gedaan? Natuurlijk doen professionals het respectvol en handig. Maar voor hen persoonlijk voegt het niets toe. Voor naasten wel.
Wil je het toch liever niet en ook niemand anders van de naasten? Dan komen wij met z’n tweeën. Uiteraard kan je er altijd bij zijn, als je wilt.

Laatste verzorging elders
In het ziekenhuis, verpleeghuis, hospice of een opbaar locatie is het ook bijna altijd mogelijk bij de laatste verzorging te helpen of aanwezig te zijn.

Biologisch, koelen of balsemen?

Van de dag tot overlijden tot de dag van de uitvaart wordt het lichaam van de overledene bewaard. Er zijn verschillende methoden die helpen om het lichaam in een toonbare conditie te houden tot de dag van de uitvaart.

Bio Sac 200
De nieuwste manier van opbaren is: Bio Sac 200. Deze methode is gebaseerd op de manier waarop de overledenen in het oude Egyptenaren werden bewaard. Het is bijna te simpel om waar te zijn. Twee zakjes van 200 gram met actieve koolstof en klei worden op de buik van de overledene geplaatst. Hierdoor kan het lichaam doorgaans tot de dag van de uitvaart worden bewaard. Deze methode is nieuw in Nederland maar effectief en veelvuldig toegepast in Spanje, Frankrijk en Zuid Amerika.
Het lichaam houdt een natuurlijke kleur, blijft aanraakbaar en soepel omdat het niet zo koud voelt, terwijl ook de omgevingstemperatuur in de kamer niet koud of koel hoeft te zijn. De werking is onderzocht door de TU Delft en komt op het volgende neer: De bacteriën die verantwoordelijk zijn voor het opruimen van ons lichaam zijn gedurende het hele leven al aanwezig in de darmen. Na het overlijden verandert de PH waarde (zuurtegraad) omdat er geen zuurstof meer bij komt. De Bio Sac 200 zakjes -met actieve koolstof en klei- onttrekken vocht en geur terwijl ze ook de zuurtegraad beïnvloeden, hierdoor wordt de voedingsbodem voor de bacteriën tijdelijk weggenomen. De werkzame stoffen zijn natuurlijk en biologisch afbreekbaar.

Koeling
Meestal gebruiken we een koeling voor het opbaren van de overledene. Hierdoor worden de bacteriën die het lichaam opruimen afgeremd. Zo wordt de overledene bewaard tot de dag van de uitvaart. Wanneer hiervoor gekozen wordt, plaatsen we de koeling onder de overledene voor de laatste verzorging. Mogelijke nadelen: het lichaam van de overledene voelt snel erg koud aan. De motor van de koeling maakt wat geluid en gaat af en toe aan en uit. Sommige mensen ervaren dat als onprettig.

Thanatopraxie
Sinds 2010 kan je ook kiezen voor thanatopraxie. Deze behandeling is vergelijkbaar met een dialyse. Het bloed in de bloedbaan wordt vervangen door een conserverende stof en er wordt zo veel mogelijk vocht uit het lichaam gehaald.
De overledene voelt gedurende de opbaring niet zo koud aan en ook de kamer waarin de overledene is opgebaard hoeft niet extra koel te zijn. Het is daardoor prettig om bij de overledene te zitten.
Als voor deze methode wordt gekozen doen we de laatste verzorging na deze behandeling. Mogelijke nadelen: Dit is een invasieve behandeling, overledene ondergaat in feite ‘een operatie’ die geen medisch doel dient.

Helaas biedt geen enkele methode 100% garantie dat de overledene tot de dag van de uitvaart toonbaar is.  Elk lichaam reageert anders en sommige omstandigheden kunnen de opbaring negatief beïnvloeden, soms leggen deze methodes het af tegen de natuur.

Opbaren thuis of in een opbaarlocatie?

Thuis
Het is de plek waar de overledene geleefd heeft, zich thuis voelde. Je huis is als een vingerafdruk van je leven. Geen plek is passender om op te baren. Thuis opbaren heeft veel voordelen:
* het is makkelijk,
* het voelt vertrouwd,
* je kunt altijd bij de overledene zijn,
* bezoek komt in een vertrouwde omgeving en wanneer jij dat wilt.
* het biedt veel gelegenheid afscheid te nemen, elke dag een beetje.
* het is verreweg het goedkoopst.
De overledene kan in een bed, op een baar of in een kist worden opgebaard.
Thuis opbaren kan bijna altijd. Ook als iemand elders of in het ziekenhuis is overleden. Ook als het huis klein is. Dan kan zo nodig gebruik gemaakt worden van een kamerscherm, de schuur, of een mobiel opbaarhuisje als laatste ‘huiselijk huis’ in de tuin.

Opbaarlocaties
Soms is een thuisopbaring niet mogelijk of gewenst. Je kunt de overledene dan opbaren in een opbaarlocatie naar keuze.
Er zijn er enkele kleinschalige opbaarlocaties waaronder:

Memory overledenen zorg Warffum
Rouwcentrum Via Aeterna in Slochteren
Afscheidskamer Gert Wiersma Nieuwe Pekela
Afscheidshuis Noordenveld

Opbaarlocaties
Bij de grotere opbaarlocaties kan je meestal kiezen tussen een centrale koeling of een familiekamer. In het laatste geval betaal je meer maar krijg je een sleutel en heb je onbeperkt toegang. Een greep uit de mogelijkheden:

Ardante Uitvaartcentrum, Hulzebusuitvaartverzorging Groningen/ Hoogkerk
Yarden Uitvaartcentrum en Crematorium Groningen en Stilleweer Appingedam
Algemeen Belang, Groningen
Crematorium en Uitvaartcentrum Oost Groningen, Winschoten
Monuta, Groningen, Haren, Stadskanaal, Sappemeer, Delfzijl, Emmen
Rouwcentrum en Crematorium De Boskamp, Assen
Yarden & Geerts Uitvaartzorg Assen
Uitvaartverzorging De Laatste Eer Emmen

Soms is er geen behoefte aan een periode van opbaren of is het vanwege de conditie van het lichaam opbaren niet mogelijk. Dan is er de mogelijkheid van een koel- of vriescel.

 

Zelf doen, tenzij

Bij Onder Ons zijn we voorstander van ‘zelf doen’ waar dat gewenst en mogelijk is. Dat maakt het afscheid juist persoonlijk en passend. Het gaat er niet om dat je alles zelf of anders moet doen maar dat je samen nagaat wat voor jullie belangrijk is. We gaan in eigen kring op zoek naar inzet en expertise. Uiteraard kan je op allerlei onderdelen kiezen voor ‘externe professionals’ wanneer dat wenselijk is of beter past. Dat kan bijvoorbeeld voor:

  • fotografie
  • catering
  • kist of wade maken
  • de laatste verzorging
  • rouwvervoer
  • dragers
  • opmaak van rouwkaarten en advertenties
  • een drukker, voor kaarten van een hoogwaardiger kwaliteit dan printen. Dit is wel minder snel
  • printshop met hoogwaardige printers omdat die een betere kwaliteit levert dan ‘thuisprinters’
  • bloemen, er zijn bijv. bloembinders die werken met bloemen uit eigen tuin
  • schrijven levensverhaal
  • spreken op de uitvaart
  • uitvaartassistentie
  • ‘een zaal vol verhaal’, acteurs doen iets ‘indrukwekkends’ met verhalen en anekdotes van naasten en genodigden

De wet laat veel ruimte

Je bent maar aan 3 regels gebonden:

  1. De begraving of crematie mag in principe niet eerder dan 36 uur na overlijden en niet later dan de 6e werkdag na de dag van overlijden.
  2. De arts geeft een schriftelijke verklaring van overlijden af. Daarmee wordt een ‘verlof’ tot begraven of cremeren aangevraagd bij de gemeente.
  3. Begraven mag alleen op een begraafplaats en cremeren mag alleen in een crematorium.

Bijna alles kan en mag!
Dit betekent dat bijna alles kan en mag. Het gaat erom wat voor jullie belangrijk en passend is. Samen komen we tot een plan: wat wil je zelf of samen doen en wat besteed je liever uit. Ter informatie en in vogelvlucht, je mag zelf:

  • verzorgen
  • thuis opbaren
  • beslissen of de overledene wordt gebalsemd
  • aangifte doen
  • een kist of wade maken
  • kiezen om zonder kist gecremeerd of begraven te worden
  • de overledene vervoeren
  • de afscheidsbijeenkomst houden waar je wilt
  • ervoor kiezen de overledene elders te begraven dan in eigen woonplaats
  • dragen en laten dalen
  • kiezen in welk crematorium in Nederland de overledene gecremeerd wordt
  • in de ovenruimte aanwezig zijn
  • de as thuis bewaren
  • de as op elke plaats naar keuze verstrooien.

Kinderen betrekken

Kinderen van nu, zijn de opvoeders van later. 
Mijn visie en werkwijze als het gaat om kinderen, verdriet en rouw, sluiten aan bij de inzichten en ervaringen van Manu Keirse. Ik raad iedereen aan die te maken heeft met verlies en rouw zijn boeken te lezen dan wel (live of online) te luisteren naar zijn visie en verhalen ze zijn heel herkenbaar, helpend en troostrijk.

Nog te jong
Wij zijn bijna allemaal opgevoed met de neiging en gewoonte om kinderen weg te houden van dood, verdriet en verlies. Uiteraard met de bedoeling om hen pijn te besparen en niet bezorgd te maken. Maar verdriet hoort tot de meest diep menselijke kanten van het leven. Je kunt kinderen dat niet besparen. Je hoeft het ook niet zo snel mogelijk weg te nemen. Want verdriet heeft te maken met liefde, met houden van. Verdriet kan een heel belangrijke manier zijn om kinderen te leren over liefde, over verbondenheid en over houden van mensen. Als kinderen van mensen houden, zijn ze voorbehouden om verdriet te ervaren.

Alleen met gevoelens
Verlies verwerken is voor kinderen in wezen het zelfde als voor volwassenen maar ze zijn nog niet altijd in staat om de gevoelens die ze mee maken onder woorden te brengen. Als je als ouder verdriet verbergt geef je de boodschap dat die gevoelens er niet mogen zijn.
Kinderen zien volwassenen emotioneel veranderen, dat ze er met hun hoofd niet bij zijn, dat ze bezorgd zijn en met allerlei anderen praten. Ze zien en voelen het maar begrijpen het niet. Als je niet met ze praat over wat er gebeurd is, gaan die gevoelens niet weg, maar dan zitten ze er alleen mee.

Veiligheid en aandacht
Er moet dus iemand zijn die aandacht heeft voor de kinderen en uitleg geeft. Als je kinderen betrekt dan zie je dat ze er op een vrij normale manier mee om kunnen gaan. Afscheid nemen is belangrijk dat moet je ze van jongs af aan leren. Ze willen weten wat er gebeurd is, vragen stellen en hun zorgen uiten. Dat hoeft niet altijd de eigen ouder te zijn. Want verlies verwerken, is pijn ervaren en hoe dichter je bij iemand staat, hoe moeilijker het is om boven op je eigen pijn, de pijn van de ander te voelen. Daarom kunnen kinderen geneigd zijn het onderwerp bij hun ouders te vermijden en er soms met een wel vreemde over praten. Ik zal in elk geval kinderen uitnodigen, betrekken en uitleg geven.

Kinderen verliezen

‘Als een kind sterft, is het alsof mensen de toekomst ontnomen wordt.
Geen kind is zo aanwezig als een kind dat gemist wordt’.  (Manu Kierse)

Pril leven verliezen
Het verlies van een kind gedurende de zwangerschap brengt vaak veel verdriet en ontneemt een vanzelfsprekend vertrouwen. Gelukkig is hiervoor tegenwoordig wel veel begrip en kennis van zaken onder andere in ziekenhuizen. Maar daarna is het vaak -meer dan anders- van belang om in de week van afscheid herinneringen te maken en vast te leggen. Je kind welkom te heten, te leren kennen, samen te zijn, vast te houden….om los te kunnen laten en door te kunnen. Een wateropbaring en mogelijk ook een fotograaf van Stichting Still kan een belangrijke bijdrage vormen om ouders hiertoe de gelegenheid te geven. Stichting Still Fotografie verzorgt kosteloos in kwetsbare en kostbare uren van het korte leven of na de geboorte van een levenloos kindje foto’s van ouders(s) met hun zoon of dochter.

Een kind verliezen
Het overlijden van een kind dat geleefd heeft in je buik, in je gezin, in de straat, op school en er toch zomaar tussen uit knalt, is een onvoorstelbaar verdrietige en ingrijpende gebeurtenis. Je zou zeggen dat zo’n intens verdriet het handelingsvermogen totaal te boven gaat. Maar toch blijkt dat ouders die een kind verliezen juist vaak zelf dingen willen doen en regelen zodanig dat het afscheid uiteindelijk precies passend is. Dat is belangrijk en nodig.

Ouders die een kind verloren hebben zijn in zekere zin de voorlopers van Onder Ons. De branche is veel minder gestandaardiseerd als het gaat om het verlies van een kind, dit biedt ouders veel meer de ruimte het afscheid en de uitvaart zelf in de hand te nemen. Bij kinderuitvaarten is dat juist normaal.

Wat is normaal?

Meestal doet de uitvaartbegeleider aangifte van overlijden. Vreemd eigenlijk, bijvoorbeeld wanneer je het vergelijkt met het aangeven van geboorte, dan is het doen van aangifte toch echt een ‘ere-taak’ voor een liefhebbende naaste. 
Volgens de wet mag iedereen aangifte doen, ‘die kennis heeft van het overlijden’. Dus je kunt zelf aangifte doen als je wilt of iemand uit eigen kring. De naam van de aangever komt op de akte van overlijden te staan. Neem wel de papieren van de huisarts mee en een ID bewijs.

De gemeente geeft 2 formulieren
Je krijgt van de gemeente een  ‘akte van overlijden’ mee (1). Die akte heb je nodig voor de verzekering en allerlei organisaties. Een kopie ervan, als bewijs van overlijden. Verder geeft de gemeente ‘het verlof’ tot begraven of cremeren mee (2). Deze formele ‘toestemming’ is nodig op de dag van de uitvaart.